TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

Tư Tưởng Đổi Mới Của Tổng Bí Thư Lê Duẩn


Flag of Cambodia  Flag 

 

 

 

<> QUỐC KỲ - QUỐC CA 

<> QUỐC KỲ VIỆT NAM

<> QUỐC KỲ-QUỐC HIỆU-QUỐC CA  

 

 

 

Tin tức - Tài liệu - Lịch sử

Sự kiện Việt Nam - Thế giới 

 

Tin Thế Giới & Việt Nam

 

Cuộc Đời Cách Mạng Tổng Thống Hugo Chavez

 

Cuộc Đời Và Sư Nghiệp Tổng Thống Saddam Hussen

 

 

Hồ Chí Minh & Đảng CSVN

 

 

Tam Đại Việt Gian Ngô Đ́nh Điệm

 

 

Những Tài Liệu Và  Kiện Lịch Sử Cách Mạng Miền Nam 1/11/63

 

 

Những Siêu Điệp Viên LLVT

 

 

Sự Thật GHPGVNTN “Vơ Lan Ái”  Ăn  Phân T́nh Báo Mỹ NED

 

 

Hiễm Họa Giặc Áo Đen La Mă

 

 

Đại Thắng Mùa Xuân 30/4/75

 

 

“Lính Đánh Thuê” QĐVNCH

 

 

 Lột Mặt Nạ DBHB Của NED

 

 

 

 

 

Trân Chung Ngọc

 

Charlie Nguyễn 

Hoàng Linh Đỗ Mậu

 

Hoàng Nguyên Nhuận

 

  Nguyễn Mạnh Quang

 

 

 Giuse Phạm Hữu Tạo

 

 

Nguyễn Đắc Xuân

 

 

Nhân Tử Nguyễn Văn Thọ

 

 

Thân Hữu  

 

 

Báo Trong Nước & Hải Ngoại

  

 

Trang Nối Kết

 

 

 

 

Websites trong nước

 

 

* Cong San

* Nhan Dan

* Cong An N.D.

* Lao Dong

* Thanh Nien

* Tuoi Tre

* Saigon G, P.

* VNA Net

* Voice of V.N.

* Dan Tri.

 

 

Websites hải ngoại

 

 

* Chuyen Luan.

* Sach Hiem

* Dong Duong Thoi Bao

* Giao Diem Online

* Charlie Nguyen

 

 

 

Từ Cuộc Khủng Hoảng Kinh Tế Toàn Cầu:

Càng Thấy Karl Marx Vĩ Đại

 

 

 

"Das Kapital" trở thành loại sách gối đầu giường.
Luận điểm cơ bản của chủ thuyết kinh tế thị trường - "Hăy để thị trường tự quyết và hành xử những vấn đề của nó" - đang lung lay nghiêm trọng khi vô số công ty, tập đoàn tư nhân khổng lồ của Mỹ và châu Âu giờ đây buộc phải chịu sự "bảo kê" của nhà nước. Đó là lư do tại sao ngày càng có nhiều ư kiến khơi dậy tư tưởng cũng như những phân tích mặt trái chủ nghĩa tư bản mà Karl Marx từng đưa ra cách đây hơn một thế kỷ...

 

 

Gần đây, trong giới nghiên cứu kinh tế học theo luận thuyết Karl Marx quyển “Das Kapital” (Tư bản luận) của ông đang trở thành sách gối đầu giường cho nhiều người phương Tây. Trong “Das Kapital”, Marx nhấn mạnh giới chủ làm giàu trên xương máu họ. Và giới trùm tư bản sẽ phải đổ sụp dưới sức nặng của những mâu thuẫn nội tại. Có vẻ như điều này hoàn toàn đúng với những ǵ đă xảy ra với tập đoàn tài chính bị phá sản mới đây Lehman Brothers cũng như nhiều tập đoàn tài chính tư bản khác. Chẳng phải tự nhiên mà trong bài viết gần đây trên Washington Post, tác giả Anthony Faiola đă đặt câu hỏi rằng liệu có phải chủ nghĩa tư bản Mỹ đang đến hồi cáo chung hay không? click Từ Cuộc Khủng Hoảng Kinh Tế Toàn Cầu: Càng Thấy Karl Marx Vĩ Đại

 

 

 

hân

 

 

 

 

leduan1.jpg
Với Lâm Ngọc Thiềm, sinh viên Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (ĐHTHHN) 1972.

 

Tưởng Đổi Mới Của Tổng Bí Thư Lê Duẩn

 

NGUYỄN HOÀN

 

 

Lê Duẩn và Hồ Chí Minh (1967) - Nguồn: vnn.vn

     Công cuộc đổi mới đất nước được tính từ mốc năm 1986, năm tiến hành Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam, tính đến nay tṛn 20 năm đă đạt được “những thành tựu to lớn và có ư nghĩa lịch sử” như Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam đă đánh giá. Nhưng tư duy đổi mới kinh tế, đổi mới đất nước của Đảng Cộng sản Việt Nam và của Tổng Bí thư Lê Duẩn, trong đó, đặc biệt có những bước đột phá quan trọng đă xuất hiện rất sớm từ trước năm 1986. Phải nói rằng, nhờ có những bước t́m ṭi, thử nghiệm, đột phá về đổi mới từ trước đó mà giai đoạn từ năm 1986 trở về sau mới có sự tích luỹ để “lượng biến thành chất”.

 

     * Nắm bắt và tôn trọng quy luật khách quan: Câu chuyện NEP của Lênin

 

     Ngay giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ c̣n gay go, ác liệt, đồng chí Lê Duẩn đă sớm nhận rơ một sự thật cốt lơi là Đảng nắm quy luật trong đánh giặc ngoại xâm “trưởng thành hơn”, già dặn hơn so với trong xây dựng đất nước. Trong tác phẩm “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, v́ độc lập, tự do, v́ chủ nghĩa xă hội, tiến lên giành những thắng lợi mới” viết năm 1970 nhân kỷ niệm 40 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Lê Duẩn đánh giá: “Đảng ta đă trưởng thành trong việc nắm quy luật của cách mạng dân tộc dân chủ, quy luật của chiến tranh nhân dân; song chỉ mới bước đầu đi vào nắm những quy luật của cách mạng xă hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xă hội. Cần phải có một sự cố gắng vượt bậc, một sự trưởng thành vượt bậc về mặt này th́ Đảng ta mới đủ sức làm tṛn nhiệm vụ là người lănh đạo xă hội” (1). Đồng chí chỉ rơ nếu cho rằng đă có chuyên chính vô sản và ḷng hăng hái là đủ để xây dựng chủ nghĩa xă hội mà “không cần tính đến các quy luật khách quan, không cần tính đến những sự kiện kinh tế đôi khi rất “ngoan cố và bướng bỉnh” th́ tức là phạm một sai lầm hết sức nghiêm trọng” (2). Đồng chí nêu kinh nghiệm của Lênin khi chuyển từ chính sách cộng sản thời chiến sang chính sách kinh tế mới (NEP) cho thấy, để đảm bảo tôn trọng đầy đủ quy luật khách quan, tuyệt đối không được lấy ư chí chủ quan, không được lấy t́nh cảm làm điểm xuất phát của chiến lược, sách lược cách mạng, đặc biệt, điều quan trọng là phải có khả năng nắm bắt và hiểu đúng quy luật khách quan: “Vạch ra chính sách kinh tế mới và để thực hiện chính sách ấy, Lênin đă phải tốn không biết bao nhiêu công sức để thuyết phục cho những người cộng sản đầy nhiệt t́nh cách mạng nhưng không hiểu quy luật kinh tế thấy rằng chính sách kinh tế mới tuyệt nhiên không phải là chính sách phục hồi chủ nghĩa tư bản, trái lại, đó là chính sách duy nhất có thể có đối với nước Nga lúc bấy giờ nhằm chiến thắng chủ nghĩa tư bản và quá độ lên chủ nghĩa xă hội” (3).

 

     * Từ năm 1970, đồng chí Lê Duẩn đă yêu cầu “cải tiến chế độ quản lư kinh tế”  

 

     Từ kinh nghiệm thực hiện NEP của Lênin và từ yêu cầu của thực tiễn, đồng chí Lê Duẩn cho rằng Đảng c̣n phải dày công suy nghĩ nhiều hơn nữa, nghiên cứu đầy đủ và sâu sắc hơn nữa quy luật của cách mạng xă hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xă hội ở nước ta. Trong tác phẩm “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, v́ độc lập, tự do, v́ chủ nghĩa xă hội, tiến lên giành những thắng lợi mới”, ở chương “Về cách mạng xă hội chủ nghĩa ở miền Bắc”, đồng chí Lê Duẩn đă viết hẳn một mục về “Cải tiến chế độ quản lư kinh tế”. Luận điểm xương sống mà đồng chí nêu ra ở đây là: “Quản lư kinh tế là quản lư một cơ thể sống phát triển theo những quy luật khách quan” (4). Luận điểm về “cơ thể sống” này giúp chúng ta vừa tránh sa vào chủ nghĩa giáo điều, rập khuôn máy móc cách làm của nước ngoài, vừa biết lắng nghe sự “mách bảo” từ thực tiễn để đúc kết thành lư luận đổi mới. Trong xây dựng kinh tế, các nước xă hội chủ nghĩa thường nặng về cơ chế kế hoạch hoá tập trung và nước ta cũng không phải là ngoại lệ. Nhưng với quan điểm tôn trọng khách quan, “nhạy cảm với những nhân tố mới phát sinh ra trong thực tiễn”, đồng chí Lê Duẩn đă sớm nhấn mạnh đến vai tṛ của thị trường đối với công tác kế hoạch nói riêng và xây dựng kinh tế nói chung: “Trong khi lănh đạo kinh tế, phải khéo kết hợp kế hoạch với thị trường, lấy cái sau bổ sung cho cái trước. Chúng ta không những có thể và cần phải thông qua kế hoạch hoá-xây dựng cương lĩnh thứ hai của Đảng và pháp lệnh thống nhất của Nhà nước chuyên chính vô sản-để điều tiết những quan hệ kinh tế cơ bản, những tỷ lệ cân đối chủ yếu, mà c̣n phải chủ động lợi dụng những quan hệ thị trường để kiểm tra các chỉ tiêu kinh tế, để điều tiết một số hoạt động kinh tế thứ yếu mà kế hoạch không thể tính trước được hết; không những phải nắm vững công tác kế hoạch hoá và các chỉ tiêu kế hoạch, mà c̣n phải quản lư đúng đắn các hoạt động của thị trường nhằm phát huy tác dụng tích cực của nó, đồng thời ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của nó đối với việc quản lư kinh tế theo kế hoạch” (5). Ở đây, đồng chí Lê Duẩn đă vừa sớm dự báo việc xây dựng Cương lĩnh thứ hai của Đảng mà thực tế sau này, Đại hội VII của Đảng (năm 1991) đă thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xă hội, vừa nói đến cơ chế sử dụng thị trường có sự quản lư của Nhà nước để tạo ra “phép thử thực tiễn” đối với các chỉ tiêu kế hoạch. Đồng chí c̣n nói đến “những vấn đề kinh tế cực kỳ quan trọng”, đó là vận dụng quy luật giá trị, thực hiện hạch toán kinh tế, sử dụng đúng đắn các đ̣n bẩy giá cả, tiền lương, lợi nhuận, tín dụng nhằm khai thác mọi khả năng tiềm tàng trong nền kinh tế, khuyến khích mọi người phát huy sáng kiến và hăng hái lao động ích nước, lợi nhà. Trong bối cảnh những năm chiến tranh, khi mô h́nh xây dựng chủ nghĩa xă hội ở nước ta c̣n theo lối cũ, tư tưởng “cải tiến chế độ quản lư kinh tế” của đồng chí Lê Duẩn đă thể hiện hướng đi mới muốn cải tiến mô h́nh cũ. Cùng với tư tưởng đó của đồng chí Lê Duẩn, đáng chú ư, Hội nghị Trung ương lần thứ 20, tháng 4-1972 bàn về quản lư kinh tế đă chỉ ra sức cản của cơ chế quản lư hành chính cung cấp và chủ trương xoá bỏ nó để thực hiện phương thức kinh doanh xă hội chủ nghĩa.

 

     * Từ việc chia sẻ với đồng chí Kim Ngọc, Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phú về chuyện “khoán chui” đến Chỉ thị “khoán 100”

 

     Chuyện đồng chí Kim Ngọc, Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phú cho nông dân sớm làm “khoán chui”, đă phải nhận kỷ luật oan và sau đó được Nhà nước sửa sai, tặng Huân chương th́ nhiều người biết. Một chuyện thú vị và cảm động ở đây là, sau khi “vụ Kim Ngọc” xảy ra và bị kết luận oan, đồng chí Lê Duẩn đă đến Vĩnh Phú để thăm và chia sẻ với đồng chí Kim Ngọc. Tṛ chuyện với đồng chí Kim Ngọc về kinh tế hợp tác xă nông nghiệp, đồng chí Lê Duẩn nói: “Về hoạt động kinh tế của hợp tác xă tôi có điều rất phân vân. Bởi v́, 5% ruộng đất giao cho gia đ́nh th́ người ta làm ra 45% thu nhập, c̣n 95% ruộng đất giao cho hợp tác xă th́ chỉ làm ra khoảng 50% thu nhập, dù 50% này là lương thực rất cần cho xă hội. Tôi phân vân đă lâu, nhưng thật sự chưa nghĩ ra được cách ǵ giải quyết. Nay anh đề ra “khoán hộ” th́ có lẽ đó cũng là một cách. Nhưng v́ quá mới, ngược với suy nghĩ và cách làm lâu nay, cho nên đa số anh em không đồng t́nh với anh. Anh yên tâm, một sáng kiến làm ăn mới chưa được mọi người chấp nhận ngay th́ cũng là chuyện b́nh thường” (6). Là người thuộc trong số ít sớm chia sẻ với đồng chí Kim Ngọc, đồng chí Lê Duẩn về sau đă ủng hộ mạnh mẽ việc đổi mới cơ chế quản lư kinh tế nông nghiệp, đặc biệt là tạo ra cơ chế khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động trong các hợp tác xă nông nghiệp để kích thích sản xuất, nâng cao năng suất lao động. Đồng chí Vơ Chí Công, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách nông nghiệp, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, người được đồng chí Lê Duẩn giao dự thảo Chỉ thị 100 của Ban Bí thư về khoán sản phẩm trong nông nghiệp năm 1981 đánh giá cơ chế khoán đổi mới này đă đóng góp vào việc xây dựng đường lối đổi mới toàn diện của Đảng tại Đại hội lần thứ VI của Đảng ta”. Chỉ thị 100 đă tạo tiền đề cho Nghị quyết “khoán 10” năm 1988 của Bộ Chính trị ra đời, thúc đẩy sức sản xuất trong nông nghiệp phát triển mạnh mẽ.

 

     * Các bước đột phá về đổi mới tư duy kinh tế từ năm 1979 đến 1985

 

     Sau 4 năm hoà b́nh, thống nhất đất nước (1975-1979), chúng ta vừa phải từng bước khắc phục hậu quả chiến tranh rất nặng nề, vừa đứng trước những khó khăn mới trong kinh tế do cơ chế quan liêu, bao cấp gây ra. Trước t́nh h́nh đó, Hội nghị Trung ương 6, khoá IV họp vào tháng 8-1979 đă bàn về phát triển sản xuất hàng tiêu dùng và sửa đổi chính sách kinh tế. Đáng chú ư, tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đă tŕnh bày báo cáo về “Cần xem xét sửa đổi chính sách kinh tế” thu hút sự tập trung thảo luận, với nhiều ư kiến khác nhau. Đồng chí Lê Duẩn cùng Bộ Chính trị đă tán thành việc cần phải sửa đổi chính sách kinh tế. Kết quả, hội nghị đă thông qua hai Nghị quyết: Nghị quyết về sản xuất hàng tiêu dùng và Nghị quyết về sửa đổi chính sách kinh tế. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 đă “đánh dấu bước đột phá đầu tiên về đổi mới tư duy kinh tế của Đảng ta” (7), thể hiện ở những nội dung quan trọng như: sử dụng nhiều thành phần kinh tế, trong đó có cả kinh tế cá thể và kinh tế tư bản tư nhân ở miền Nam, coi trọng và vận dụng quy luật giá trị, chấp nhận thị trường tự do về lương thực. Lúc này, đồng chí Lê Duẩn đă đề cập việc chống cơ chế tập trung quan liêu, sử dụng sự tự điều chỉnh thông qua thị trường, thừa nhận sự tồn tại của thị trường ngoài kế hoạch. Sau hội nghị này, Đảng và Chính phủ đă ban hành những văn bản quan trọng, thể hiện rơ nét tư duy đổi mới trong kinh tế nên đă “vào” cuộc sống rất nhanh, thực sự làm cho sản xuất bung ra. Ban Bí thư đă ban hành Chỉ thị 100 CT/TƯ ngày 13-1-1981 về khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động trong hợp tác xă. Chỉ thị này đă phá vỡ cơ chế tập trung quan liêu trong sản xuất nông nghiệp, thực sự tạo ra cơ chế mới gắn lao động với đất đai, khiến cho nông dân phấn khởi, nỗ lực đầu tư vào ruộng đồng, tăng năng suất mùa màng. Chính phủ ban hành Quyết định số 25 CP ngày 21-1-1981 về một số chủ trương và biện pháp nhằm phát huy quyền chủ động sản xuất kinh doanh và quyền tự chủ về tài chính của các xí nghiệp quốc doanh. Theo Quyết định này, công tác kế hoạch của các xí nghiệp được cải tiến, ngoài phần chỉ tiêu kế hoạch Nhà nước giao cho xí nghiệp có vật tư bảo đảm, đáng chú ư c̣n có phần xí nghiệp tự làm (do xí nghiệp tự lo phần vật tư, nguyên liệu c̣n thiếu mà Nhà nước không bảo đảm cung ứng đủ được) và sản xuất phụ (do xí nghiệp tự tổ chức thêm, không nằm trong nhiệm vụ sản xuất của xí nghiệp). Đối với sản phẩm thuộc phần xí nghiệp tự làm, giá bán buôn xí nghiệp dựa trên cơ sở giá thành tính theo giá mua nguyên vật liệu thoả thuận, đặc biệt, lợi nhuận định mức được tính gấp từ hai đến bốn lần lợi nhuận định mức đối với sản phẩm sản xuất theo kế hoạch Nhà nước giao. Đối với sản phẩm thuộc phần sản xuất phụ, ngoài việc ưu tiên bán cho thương nghiệp quốc doanh ra, xí nghiệp được tự tiêu thụ và được giữ lại không quá 10% để thưởng cho công nhân, viên chức trong xí nghiệp. Chính phủ cũng đă ban hành Quyết định số 26 CP ngày 21-1-1981 về mở rộng h́nh thức trả lương khoán, lương sản phẩm và vận dụng h́nh thức tiền thưởng trong các đơn vị sản xuất kinh doanh của Nhà nước. Như vậy, Quyết định số 25 CP và 26 CP đă thể hiện tư duy mới trong xử lư các khâu giá cả, lợi nhuận, tiền thưởng nhằm kích thích tăng năng suất lao động.

 

     Đến Đại hội V của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 3-1982), tư duy đổi mới, đặc biệt là điều chỉnh cơ cấu kinh tế, xác định bước đi công nghiệp hoá trong chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xă hội của đồng chí Lê Duẩn và của Đảng đă có bước phát triển mới. Đại hội đă thẳng thắn chỉ ra để loại bỏ hai loại tư duy cũ hoặc không phù hợp, đó là duy tŕ quá lâu cơ chế quản lư hành chính quan liêu, bao cấp, ḱm hăm sản xuất, đó là chủ quan, nóng vội đề ra một số chỉ tiêu quá lớn về xây dựng cơ bản và phát triển sản xuất, đưa quy mô hợp tác xă nông nghiệp lên quá lớn ở một số địa phương. Từ việc quyết tâm loại bỏ tư duy cũ hoặc không phù hợp, Đại hội đă tiến đến tư duy mới, đó là đổi mới chế độ quản lư và kế hoạch hoá hiện hành, xoá bỏ cơ chế quản lư hành chính quan liêu, bao cấp, coi trọng quy luật giá trị và thừa nhận kinh tế nhiều thành phần. Về cơ cấu kinh tế và bước đi trong công nghiệp hoá, Đại hội đă có sự điều chỉnh sát hợp theo hướng: coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, đẩy mạnh sản xuất hàng tiêu dùng, tiếp tục xây dựng một số ngành công nghiệp nặng quan trọng, lấy nông nghiệp và công nghiệp nhẹ là cơ sở để phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lư.    

 

     Trong đổi mới cơ chế quản lư kinh tế, bên cạnh việc đổi mới trên các lĩnh vực nông-công nghiệp, đồng chí Lê Duẩn và Đảng Cộng sản Việt Nam đă nhiều lần dốc sức tấn công vào “thành tŕ” quan liêu, bao cấp “ngoan cố và bướng bỉnh” nhất, đó là lưu thông phân phối. Đợt cải cách giá và lương lần thứ nhất năm 1981-1982 đă điều chỉnh tăng giá, tăng lương, giảm mặt hàng cung cấp theo tem phiếu, chuyển phần lớn giá cung cấp sang giá kinh doanh thương nghiệp. Sâu sát nắm bắt, nghiên cứu thực tiễn, khi ở tỉnh Long An xuất hiện cách làm mạnh dạn bỏ tem phiếu, thương nghiệp tỉnh được tự do bán lương thực, thực phẩm theo giá thoả thuận, đồng chí Lê Duẩn đă trực tiếp nghe lănh đạo tỉnh Long An báo cáo kinh nghiệm và đánh giá đó là một sáng tạo, cần phổ biến, thực hiện trong toàn quốc. Tiến lên một bước mới, Hội nghị Trung ương lần thứ 8, tháng 6-1985 đă quyết định dứt khoát xoá bỏ tập trung quan liêu, bao cấp, chuyển hẳn sang hạch toán kinh tế và kinh doanh xă hội chủ nghĩa, với khâu đột phá là xoá bỏ quan liêu, bao cấp trong giá-lương-tiền. Chủ trương như vậy là hoàn toàn đúng đắn nhưng rất tiếc, quá tŕnh tổ chức thực hiện đă gặp khó khăn và mắc sai lầm: tiến hành nóng vội cả ba việc đổi tiền, tổng điều chỉnh giá và lương với mức độ lớn (10 lần) trong một thời gian ngắn khi chưa chuẩn bị đầy đủ về mọi mặt (hàng hoá, nguyên liệu, tài chính), kế hoạch đổi tiền lại bị lộ sớm, hệ quả là gây sốc cho nền kinh tế. Từ t́nh h́nh như vậy đă nảy sinh một số ư kiến hoài nghi chiều hướng đổi mới kinh tế đă mở ra và cho rằng, cần xem xét lại một cách cơ bản Nghị quyết Trung ương lần thứ 8. Nhưng Hội nghị Trung ương lần thứ 10, tháng 5-1986 đă khẳng định Nghị quyết Trung ương 8 là đúng đắn và Đảng Cộng sản Việt Nam về sau vẫn kiên tŕ đẩy mạnh đổi mới trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ theo định hướng Nghị quyết Trung ương 8 vạch ra và đă thành công. Điều đó cho thấy, Nghị quyết Trung ương 8 đă đánh dấu bước đột phá quan trọng trong đổi mới tư duy kinh tế của Đảng. Đáng chú ư, tại Hội nghị Trung ương lần thứ 10 diễn ra trước hai tháng khi đồng chí Lê Duẩn mất, đồng chí Lê Duẩn đă tiếp tục nêu bật các ư tưởng đổi mới mạnh mẽ về cơ chế quản lư kinh tế và công tác Đảng: “Phải thấy đầy đủ những nhân tố mới, những khả năng khắc phục khó khăn để tiến lên”, “Cuộc sống đ̣i hỏi chúng ta phải đổi mới trong ư nghĩ và việc làm”, “Phải đổi mới cơ chế quản lư. Cơ chế quản lư đó lấy kế hoạch làm trung tâm. Nhưng không làm kế hoạch theo lối quan liêu, bao cấp”, “Phải thực hiện một sự đổi mới căn bản trong công tác Đảng, trước hết là đổi mới phong cách lănh đạo” (8). 

 

     * Tính chuyện hợp tác kinh tế với Mỹ sau khi hai nước b́nh thường hoá quan hệ

 

     Sau thất bại trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, do những di chứng hậu chiến “sau Việt Nam” trong ḷng nước Mỹ khá nặng nề nên phía Mỹ chậm b́nh thường hoá quan hệ với nước ta. Nhưng như Mc Namara, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc pḥng Mỹ đă rút ra bài học “sau Việt Nam” cho nước Mỹ rằng: “Chúng ta không có quyền tối cao để định h́nh mọi dân tộc theo h́nh ảnh của chính chúng ta, hoặc theo h́nh ảnh mà chúng ta chọn” (9), rút cuộc, Mỹ đă thiết lập quan hệ b́nh thường với Việt Nam. Sinh thời, Tổng Bí thư Lê Duẩn đă nghĩ đến điều tất yếu này và muốn nó đến càng sớm càng tốt. Có lần, một cán bộ Bộ Ngoại giao đi Mỹ về báo cáo với đồng chí Lê Duẩn rằng, cái ǵ ở Mỹ cũng xấu, đồng chí Lê Duẩn đă hỏi lại rằng: “Mỹ xấu thế mà tại sao Liên Xô, Trung Quốc...đều nể Mỹ? Đồng chí báo cáo thế th́ làm sao hợp tác được với Mỹ?”. Người cán bộ ngoại giao này đă phải báo cáo lại đúng sự thật và đúng như đánh giá của đồng chí Lê Duẩn về nước Mỹ. Ở đây, người cán bộ ngoại giao v́ sợ “mất quan điểm, lập trường” mà đă báo cáo sai sự thật này đă không hiểu rằng, đồng chí Lê Duẩn cần biết sự thật về nước Mỹ để chuẩn bị làm ăn với Mỹ. Trên lĩnh vực quan trọng tạo nguồn tích luỹ cho đất nước là phát triển dầu khí, đồng chí Lê Duẩn cũng đă tính chuyện hợp tác với các nước tư bản, trong đó có Mỹ. Khi nghe tŕnh bày dự thảo điều lệ Xí nghiệp liên doanh dầu khí Việt-Xô, đồng chí Lê Duẩn đă yêu cầu Chính phủ chỉ dành cho Liên Xô khai thác một số lô thôi, c̣n các lô khác dành để hợp tác với các nước tư bản, với Mỹ v́ theo đồng chí “cách làm kinh tế của Mỹ có hiệu quả cao, không t́m cách làm ăn hợp tác kinh tế với Mỹ để phát triển là không khôn ngoan” (10). Thể hiện tinh thần sẵn sàng chủ động hợp tác với Mỹ, trong bài diễn văn đọc tại lễ kỷ niệm 10 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đồng chí Lê Duẩn nêu rơ: “Nước ta sẵn sàng b́nh thường hoá quan hệ với nước Mỹ v́ lợi ích của hai nước, v́ lợi ích của hoà b́nh, ổn định ở Đông Nam Á” (11).

 

     *Về một chữ “nếu”...hay là: Cần có một cái nh́n khách quan về tư duy đổi mới thời kỳ 1976-1985

 

     Tư tưởng đổi mới của đồng chí Lê Duẩn và của Đảng xuất hiện khá sớm và phát triển chín muồi theo thời gian. Đó là tư tưởng đổi mới độc lập, tự chủ, sáng tạo, xuất phát từ thực tiễn cách mạng Việt Nam, từng bước thoát ra và tiến tới xoá bỏ cơ chế kế hoạch hoá kiểu cũ vốn bao trùm cả phe xă hội chủ nghĩa. Đó là tư tưởng dám đổi mới, thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm, sai lầm để t́m cách vượt lên chính ḿnh, nhạy bén điều chỉnh cách làm và bước đi cho phù hợp thực tiễn, phát hiện cái mới do thực tiễn “mách bảo” để đề ra các chủ trương, chính sách đổi mới. Điều mà nhiều người mong muốn, trở trăn là giá mà tư tưởng đó có tác động mạnh mẽ hơn nữa để thúc đẩy kinh tế đất nước thời kỳ 1976-1985 phát triển nhanh hơn. Dĩ nhiên, thời kỳ này sẽ tiến nhanh hơn nếu chúng ta không gặp nhiều khó khăn khách quan (t́nh trạng bao vây cấm vận, chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc), không phạm sai lầm chủ quan, nóng vội, nhưng những thành tựu quan trọng mà đất nước đạt được trong thời kỳ này là không thể phủ nhận.

 

     Để đánh giá một cách khách quan về vai tṛ của tư tưởng đổi mới đối với sự phát triển kinh tế thời kỳ 1976-1985, cần có một cái nh́n phân kỳ hai giai đoạn 1976-1980 và 1981-1985 để thấy rơ những chuyển biến kinh tế qua so sánh hai giai đoạn này. Giai đoạn 1976-1980, b́nh quân sản lượng lương thực là 13,4 triệu tấn/năm, sản xuất công nghiệp chỉ tăng 0,6%/năm, thu nhập quốc dân tăng b́nh quân 0,4%/năm, đến giai đoạn 1981-1985, b́nh quân sản lượng lương thực đă đạt 17 triệu tấn/năm, sản xuất công nghiệp tăng 9,5%/năm, thu nhập quốc dân tăng b́nh quân 6,4%/năm. Giai đoạn sau có bước phát triển khá so với giai đoạn trước chứng tỏ những tư tưởng đổi mới của đồng chí Lê Duẩn và của Đảng, nhất là của Đại hội V đă đi vào cuộc sống, mang lại hiệu quả rơ nét. Tuy nhiên, việc t́m ṭi, nghĩ ra tư duy mới đă khó, việc đưa tư duy mới vào cuộc sống có lúc c̣n khó hơn, thậm chí phải “trả giá” như chuyện “khoán chui” của đồng chí Kim Ngọc. Nguyên Thủ tướng Vơ Văn Kiệt có lần báo cáo đồng chí Lê Duẩn xin Trung ương cho thực hiện khoán về lương thực và làm “kế hoạch 2, 3” trong công nghiệp để tháo gỡ khó khăn. Đồng chí Lê Duẩn đồng t́nh cho thí điểm nhưng một số đồng chí lănh đạo khác lại không đồng ư. Một t́nh trạng nữa, đó là có những tư duy mới được h́nh thành nhưng không được thực hiện triệt để, xuyên suốt, hoặc không được tiếp tục nghiên cứu, phát triển. Luận điểm của đồng chí Lê Duẩn về “bước đi ban đầu” trong công nghiệp hoá xuất hiện sớm từ năm 1962 và sau đó là năm 1970 trong tác phẩm “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, v́ độc lập, tự do, v́ chủ nghĩa xă hội, tiến lên giành những thắng lợi mới” đă không được đề cập trong Đại hội IV của Đảng, đến Đại hội V của Đảng mới xuất hiện trở lại dưới thuật ngữ “chặng đường đầu tiên”. Tư tưởng về duy tŕ kinh tế nhiều thành phần ở miền Nam đă xuất hiện rất sớm ở Hội nghị Trung ương lần thứ 24, tháng 9-1975 nhưng đă không được thực hiện đầy đủ và phát triển hoàn chỉnh (trước Đại hội VI của Đảng, kinh tế nhiều thành phần chỉ được xác định duy tŕ trong một thời gian nhất định, chứ chưa phải là trong một thời gian dài). Việc không kịp thời nghiên cứu, đào sâu các ư tưởng mới của đồng chí Lê Duẩn lúc đó, trách nhiệm có phần thuộc về các cơ quan tham mưu, các nhà khoa học, nhà kinh tế. Đồng chí Vơ Văn Kiệt, nguyên Thủ tướng Chính phủ viết: “Phải chăng, điều đáng tiếc là khi đó đă không có cơ quan hay nhà khoa học, chuyên gia kinh tế nào tổ chức nghiên cứu đào sâu những ư kiến của Anh Ba” (12). C̣n theo đồng chí Nguyễn Đức B́nh, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, những tư duy mới của đồng chí Lê Duẩn “nếu có bộ máy giúp việc tốt để tiếp tục nghiên cứu, đào sâu và khai triển hợp lư, đúng đắn đến tận cùng lô gíc th́ có thể mở ra cả một chân trời rộng lớn cho nhận thức, khám phá, sáng tạo” (13). Giờ đây, “chân trời” mong đợi ấy đă mở ra với vận nước đang lên, đă đến lúc chúng ta có đủ “độ lùi thời gian” để ṣng phẳng với lịch sử, để đánh giá đúng mức, đầy đủ những bước tiến, bước đột phá về đổi mới tư duy dưới thời Tổng Bí thư Lê Duẩn đă tạo tiền đề, tạo cơ sở quan trọng cho công cuộc đổi mới toàn diện đất nước sau này, đúng như đồng chí Đào Duy Tùng, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Bộ Chính trị-Ban Bí thư đă khẳng định: “Đại hội Đảng lần thứ VI là bước ngoặt trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xă hội. Đại hội quyết định đường lối đổi mới và đường lối đó đi vào cuộc sống nhanh, không những v́ nó đúng mà nó c̣n được chuẩn bị trước đó không chỉ về mặt tư duy mà cả về mặt điều kiện vật chất” (14), “Không có những việc thử nghiệm từ năm 1979 đến năm 1985, không có nhu cầu từ cuộc sống đầy khó khăn th́ không thể có đổi mới” (15).  Tầm vóc của một vĩ nhân, một nhà lănh đạo kiệt xuất không chỉ thể hiện ở những cống hiến lớn lao lúc c̣n sống mà cả ở những di sản để lại cho đời sau khi mất. Mai kia, nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, nền công nghiệp đó vẫn đi lên theo quy luật công nghiệp hoá mà đồng chí Lê Duẩn đă chỉ ra, nền công nghiệp đó vẫn được thừa hưởng trữ năng dồi dào của thuỷ điện sông Đà và dầu khí Vũng Tàu, những công tŕnh thể hiện tầm nh́n chiến lược công nghiệp hoá của đồng chí Lê Duẩn. Đó chính là chân lư vượt thời gian của Tổng Bí thư Lê Duẩn.

 

Nguyễn Hoàn

ĐDTB, ngày 18/5/09

 

 

 

............................................................................................

 

 

 

(1) Lê Duẩn, Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng v́ độc lập, tự do v́ chủ nghĩa xă hội tiến lên giành những thắng lợi mới, NXB Sự thật, Hà Nội, 1976, tr. 148, 149.

(2), (3) Lê Duẩn, Sđd, tr. 148.

(4) Lê Duẩn, Sđd, tr. 122.

(5) Lê Duẩn, Sđd, tr. 126, 127.

(6) Lê Duẩn-Một nhà lănh đạo lỗi lạc, một tư duy sáng tạo lớn của cách mạng Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002, tr. 477.

(7) Phan Diễn, Đồng chí Trường Chinh với công cuộc đổi mới đất nước, Tạp chí Cộng sản số 123, năm 2007.

(8) Ban Tư tưởng-Văn hoá Trung ương, Tài liệu tuyên truyền kỷ niệm 100 năm ngày sinh Tổng Bí thư Lê Duẩn, Hà Nội, 2007, tr. 268, 269, 270, 271.

(9) Mc Namara, Nh́n lại quá khứ: Tấn thảm kịch và những bài học về Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, trang 317.

(10) Lê Duẩn-một nhà lănh đạo lỗi lạc, một tư duy sáng tạo lớn của cách mạng Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002, trang 343.

(11) Lê Duẩn, Nội dung cơ bản của cách mạng xă hội chủ nghĩa ở Việt Nam, NXB Sự thật, Hà Nội, 1986, tr. 598.

(12) Lê Duẩn, Nội dung cơ bản của cách mạng xă hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Sđd, tr. 67.

(13) Lê Duẩn, Nội dung cơ bản của cách mạng xă hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Sđd, tr. 173.

(14) Tuyển tập Đào Duy Tùng, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000, trang 207.

(15) Tuyển tập Đào Duy Tùng, Sđd, trang  247.

 

Ghi chú thêm

                            

* Đón đọc trên nhandanvietnam.org, bài viết Tại Sao Bác Hồ Chọn Lê Duẩn Kế Thừa Bác Chứ Không Chọn Tướng Vơ Nguyên Giáp? của Lê Hồng Phong, và trong bài viết này, Bác Hồ huấn lệnh Lê Duẩn phải luôn luôn cảnh giác và không giao chức vụ lănh đạo nguồn máy Nhà nước và Đảng cho Vơ Văn Kiệt. Thế mà, bọn Việt gian phản động hải ngoại “bơm vá” Vơ Văn Kiệt là người khởi động Đổi Mới Kinh Tế ‘sic’, thật ra đổi mới kinh tế thị trường đă có từ năm 1964, do TBT Lê Duẩn chỉ thị Thủ tướng Phạm Văn Đồng thực hiện, nhưng v́ chiến tranh đánh cho Mỹ cút – đánh cho Ngụy nhào, không thực hiện được, cho đến năm 1986, TBT Lê Duẩn đang thực hiện vài tháng, th́ mất (TBT Lê Duẩn quên truyền lại Huấn Lệnh ấy cho các TBT kế nhiệm). Để rồi TBT Đỗ Mười, Chủ tịch nước Lê Đức Anh và Thủ tướng Vơ Văn Kiệt, tiếp nối Cải cách đổi mới kinh tê của TBT Lê Duẩn, là Kinh Tế Thị Trường Trong Định Hướng Xă Hội Chủ Nghĩa (bền vững – dục tốc bất đạt), măi đến 1994, bang giao với Mỹ và ngoại thương với Mỹ 2004, nhờ thế an ninh quốc gia vững mạnh là diệt trọn các tổ CIA gài lại với đạo quân thứ V/GHCGVG/  DBHB (có lẻ như là đạo quân V, đă và đang vực dậy, do trợ lực Vơ Văn Kiệt) và kinh tế Việt Nam bềnh vững cho dù kinh tế toàn cầu sụp đổ....(theo cụ Lê Hồng Phong, bài này sẽ được lên cùng một số bài viết trước đây nhân ngày tưởng niệm 1 năm Vơ Văn Kiệt)

 



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend